Nieuwe boom bij De Rechter

03-05-2017

Kapvergunning paardenkastanje verleend

De witte paardenkastanje op het terras van restaurant De Rechter wordt gekapt. De kapvergunning is woensdag 3 mei 2017 verleend. Aanstaande maandagochtend 8 mei 2017 wordt de boom gerooid door een gespecialiseerd bomenrooibedrijf. Woensdag 10 mei wordt een nieuwe boom, een rode beuk, geplant. 

De burgemeester van Boxtel onderkent het belang van de prachtige monumentale boom bij De Rechter. Maar de veiligheid van zijn inwoners stelt hij voorop. Daarom heeft hij met de wethouders met pijn in het hart besloten de boom te laten kappen.

Lees hieronder de antwoorden op veelgestelde vragen:

Waarom moet de boom om?

De kastanjeboom is ernstig ziek. Hij is getroffen door de bloedingsziekte en is aangetast door tondelzwammen, die de afgelopen twee jaar enorm gegroeid zijn. De boom is voor bijna de helft rot, terwijl een ander deel ook al is aangetast en nog beperkt stevigheid geeft. Nu de boom weer in het blad zit, kan volgens experts bij een storm de breukvastheid van de stam niet meer gegarandeerd worden. Omdat de rotte delen niet alleen aan de binnenzijde van de boom zitten, neemt de kans dat de boom knakt steeds verder toe.

De boom staat op een druk punt in Boxtel, waar elke dag talloze mensen langs komen. De veiligheid van onze inwoners en bezoekers van het centrum staat uiteraard voorop. Wanneer de boom omwaait of omknakt kunnen daarnaast ook de monumentale Zwaanse Brug en de monumentale villa waar restaurant De Rechter in gevestigd is, worden beschadigd.

Als B&W het besluit neemt vanwege veiligheid, waarom is het gebied dan niet afgesloten?

Er is een verschil tussen acuut gevaar en een dreigend gevaarlijke situatie. Bij acuut gevaar was de omgeving afgesloten en was de burgemeester overgegaan tot noodkap. Volgens het rapport van de bomenexperts van Pius Floris is van acuut gevaar geen sprake, maar wel van een dreigend gevaarlijke situatie, met name als er (zomer)stormen worden verwacht. In het rapport wordt daarom geadviseerd de boom op korte termijn te kappen. 

Hoe is het onderzoek uitgevoerd?

De eigenaar van De Rechter heeft door een zeer deskundig bureau onderzoek laten doen naar de kastanje. Hij heeft zich afgelopen jaren maximaal ingespannen om de boom zo lang mogelijk voor Boxtel te behouden en heeft daar ook forse kosten voor gemaakt.

Het bureau Pius Floris heeft een dubbelonderzoek gedaan naar de huidige toestand van de zieke kastanje. Met geavanceerde echo-apparatuur is eerst vastgesteld dat naast het rotte deel van de boom, een groot deel van de binnenzijde inmiddels ook is aangetast en weinig draagkracht meer oplevert voor de boom. Vervolgens is met een speciale boor een dwarsdoorsnede uit de boom gehaald om te kunnen beoordelen of de echoresultaten daadwerkelijk klopten. Dat blijkt onomstotelijk het geval te zijn. Volgens experts kan bij een lentestorm de breukvastheid van de stam niet meer gegarandeerd worden.

Wanneer gaat de boom om?

De aanvraag voor de kapvergunning wordt woensdag 3 mei 2017 gepubliceerd. Na het verlenen van de vergunning kan de eigenaar van de boom (de eigenaar van De Rechter) de opdracht tot kappen geven aan een bedrijf dat de boom op een verantwoorde manier kan kappen en afvoeren. Dit is gepland op maandagochtend 8 mei.

Wordt de omgeving afgezet tijdens de kap?

De weg wordt tijdelijk afgesloten. De werkzaamheden starten om 06.00 uur, de weg zal waarschijnlijk voor de middag weer opengesteld kunnen worden. Er komen afzettingen en een verkeersregelaar om zaken in goede banen te leiden.

Wat is er gedaan om de boom te behouden?

Een onderzoeksrapport uit 2015 gaf aanbevelingen om de veiligheid rond de boom te verbeteren en de verslechterende conditie van de boom in de gaten te houden. De eigenaar van de boom heeft daarop de zorg voor de boom op uitstekende wijze op zich genomen. Hij heeft de aanbevelingen uit het rapport overgenomen en onderhoudswerkzaamheden uit laten voeren. Ook heeft hij vervolgonderzoek laten uitvoeren door Pius Floris. Het meest recente onderzoek is van april 2017. De conclusie van dat rapport is dat de boom op korte termijn een gevaar vormt voor de omgeving. De stabiliteit van de stam is tussen 2015 en 2017 dusdanig verslechterd dat bij harde wind de veiligheid niet meer gegarandeerd kan worden.

Kan er nog iets bijzonders met het hout gedaan worden?

De bloedingsziekte is zeer besmettelijk. De gemeente wil niet dat ook andere bomen in Boxtel getroffen worden. We hebben gehoord dat er vanuit inwoners initiatieven zijn om bijvoorbeeld een bankje van de boom te maken als herinnering. Helaas is dit niet mogelijk vanwege besmettingsgevaar. Het hout wordt daarom versnipperd en gebruikt om groene energie op te wekken. 

Komt er een andere boom terug?

In overleg met de eigenaar werkt de gemeente mee aan het plaatsen van een nieuwe boom. De gemeente Boxtel streeft naar vergroening van het centrum van Boxtel. Groen in de directe leefomgeving is van grote waarde voor de kwaliteit daarvan.

Er is besloten om een rode beuk (Fagus Sylvativa ‘atropunicea’) te herplanten. Met de rode beuk kiest de gemeente bovendien voor een duurzame blikvanger, die als solitaire boom prachtig tot zijn recht komt. De boom kan tot 25 meter hoog worden en ontwikkelt in de loop der jaren een mooie brede kroon.

Wanneer wordt de nieuwe boom geplant?

Op woensdag 10 mei wordt de beuk geplant. Om 15.00 uur wordt het glas geheven op de oude kastanje en de nieuwe beuk. Onder de noemer ‘bomen over bomen’ zullen enkele sprekers stilstaan bij bomen in het algemeen en de twee bomen in het bijzonder. Geïnteresseerde en betrokken inwoners zijn van harte welkom.

Wie betaalt de plant van de nieuwe boom?

De nieuwe boom en de (voorbereiding op) het planten worden door de gemeente betaald. De kap van de kastanje betaalt de eigenaar van De Rechter.

Waarom een rode beuk en geen kastanje?

De Heemkundevereniging heeft uitgezocht dat op de plek waar de nieuwe boom geplant wordt, vroeger een beuk heeft gestaan. Deze boom werd gebruikt als oriëntatiepunt in de tijd dat er nog geen goede wegen en paden aanwezig waren. Vermoedelijk heeft de beuk een bijdrage geleverd aan de naam “Boxtel”. Als op de plaats van de huidige kastanje een nieuwe kastanje wordt geplant, is de kans groot dat ook die ten prooi valt aan de bloedingsziekte waar de huidige kastanje mee te kampen heeft.

Tijdens het rooien

Tijdens het rooien van de boom bleek hoe ziek de paardenkastanje was. Het donkere gedeelte in de boom (zie foto hiernaast) bleek compleet rot of ernstig aangetast door de zwam. Dit komt overeen met de conclusies uit het rapport van Pius Floris.