Vlag en wapen van Boxtel

Klik om te vergrotenDe vlag van de gemeente Boxtel

De vlag van de gemeente Boxtel

In 1971 heeft de Hoge Raad van Adel een nieuw ontwerp van de Boxtelse vlag officieel goedgekeurd. Voor 1938 werd hier een geel-zwarte vlag gebruikt die veel leek op die van de provincie Noord-Brabant. Daarna was een vlag in gebruik met drie horizontale balken in de aan het wapen ontleende kleuren rood-wit-geel, dus zonder sleutels. Daarmee was de vlag vrij algemeen, wat bleek toen men deze wilde laten registreren. Den Bosch gebruikte tijdens carnaval een vlag die hier veel van weg had en Oostvoorne voerde officieel een identieke vlag.

Een nieuwe vlag

De Stichting voor Banistiek en Heraldiek werd benaderd voor een nieuwe Boxtelse vlag. In het eerste ontwerp waren naast de eenden ook de E van Eendengat verwerkt. Dat ontwerp vond de gemeenteraad niet passend.

In het volgende ontwerp werden de sleutels van de heilige Petrus, schutspatroon van de oudste parochie van Boxtel, gekozen als kenmerkend symbool. De sleutels zijn verwerkt in de kleuren geel en wit, herinnerend aan de pauselijke kleuren. Maar het geel refereert ook aan de onjuiste traditie van de gouden eenden in het wapen, in plaats van de zilveren merletten die vroeger in het schild te zien waren.

De officiële beschrijving van de vlag

‘Banen rood-wit-rood-wit-rood, in een hoogteverhouding van 1:2:1:2:1, met in de bovenhals, ter hoogte van drie banen en ter lengte van de broeking, een rood rechthoekig vlak waarop in het midden, gekruist, een gele en witte sleutel, de baarden omhoog en afgewend, ter hoogte en breedte van 2/5 vlaghoogte’.

Klik om te vergrotenHet wapen van de gemeente Boxtel

Het wapen van de gemeente Boxtel

In 1234 komt voor het eerst een wapen van Boxtel in beeld. De dochter van Heer Willem van Boxtel, Elisabeth, trouwt met Rutger van Cuyk en Herpen. Deze voerde een wapen van goud met twee keelrode balken en acht rode merletten, het huidige wapen van Cuyk. Door dit huwelijk werd dit wapen aan Boxtel verbonden.

Rutger en Elisabeth kregen een zoon Willem, die zich heldhaftig gedroeg bij de slag van Woeringen en daarop in 1288 tot ridder werd geslagen. Hij mocht daarom zijn eigen wapen voeren. Hij leidde dit af van het familiewapen en koos twee horizontale zilveren balken op een rood schild met acht zilveren merletten of ‘meerltjes’, heraldieke vogelfiguren zonder poten en snavel.

In 1293 schonk hertog Jan I van Brabant het Huis Stapelen aan Willem van Cuyk. Daarmee  werd het wapen van Willem definitief aan Boxtel verbonden. Later werd het wapen steeds meer afgebeeld met St. Petrus als schildhouder, patroon van de oudste parochie van Boxtel.

Echte eenden

Na de Franse tijd werden de wapens van alle Nederlandse gemeenten door de Hoge Raad van Adel vastgesteld. Het Boxtelse wapen werd geregistreerd op 16 juli 1817. Daarbij werd echter een fout gemaakt. Men maakte in de beschrijving van de merletten echte eenden, met snavel en poten, en ze werden ook nog eens goud gekleurd. Schildhouder Petrus maakt sinds de registratie onlosmakelijk deel uit van het Boxtelse wapen. Bijna twee eeuwen is dat wapen nu met Boxtel verbonden.

De officiële beschrijving van het wapen

‘Een wapen zijnde van keel, beladen met twee fascen van zilver en vergezeld van acht zwemmende eenden, staande 3-2-3 van goud, het Schild van achteren vastgehouden door St. Petrus mede van goud.'