Mantelzorgwoning en mantelwoning

Mantelwoning

Een mantelwoning is een tijdelijke extra woning bij een huis met eigen voorzieningen, zoals een slaapkamer, badkamer en keuken. Je plaatst deze in het huis zelf of op het erf. De woning is kleiner en minder opvallend dan de hoofdwoning. Je mag er maximaal 15 jaar wonen met één huishouden.

Je gebruikt een mantelwoning bijvoorbeeld:

• als je (klein)kind een eigen plek nodig heeft;
• als je met meerdere generaties op één erf wilt wonen;
• of als je alvast dichtbij wilt wonen voor toekomstige zorg (pré-mantelzorg).

Mantelzorgwoning

Een mantelzorgwoning is ook een tijdelijke woning met eigen voorzieningen op het perceel van je eigen huis. Je mag er wonen zolang er zorg nodig is. Je moet dat kunnen aantonen met een zorgindicatie. Als de zorgindicatie ophoudt, moet de woning binnen 1 maand worden ontmanteld.

Er is sprake van mantelzorg als je langere tijd veel helpt bij iemand die zorg nodig heeft. Door jouw hulp kan diegene zelfstandig blijven wonen. Je geeft deze zorg aan iemand met wie je een persoonlijke band hebt. Bijvoorbeeld een familielid, vriend of buur. Om te laten zien dat het om mantelzorg gaat, heb je een verklaring nodig van een onafhankelijke arts. Voor deze verklaring betaal je kosten.

Lees meer over mantelzorg.

Je kunt mantelzorg geven en krijgen in een bestaande woning of bijgebouw. Dit mag alleen als het gebouw officieel is toegestaan. 

Het betekent dat:

• er een vergunning is afgegeven;
• óf dat je het gebouw zonder vergunning mocht bouwen.

Het is ook mogelijk om te wonen in een nieuw gebouw dat nog moet worden gebouwd. Wat er precies mogelijk is, hangt af van je situatie. Bijvoorbeeld van de grootte van je perceel en wat er al staat. Er zijn geen vaste regels over wie waar woont. In de praktijk wordt er vaak gekozen voor een kleinere, gelijkvloerse woning voor degene die zorg nodig heeft. Bijvoorbeeld in een bijgebouw op het erf.

Bij het realiseren van een mantelzorgwoning wordt onderscheid gemaakt tussen een bestaand gebouw en nieuwbouw.

Bestaande bouw

Het gebruik van een bestaand gebouw is alleen toegestaan als dit gebouw rechtmatig is gerealiseerd. Dit betekent dat er een omgevingsvergunning (of eerder een bouwvergunning) voor is verleend.

Nieuwbouw

Of nieuwbouw mogelijk is, verschilt per locatie en adres. Dit is onder andere afhankelijk van de grootte van het perceel en van de aanwezige gebouwen. Daarnaast gelden verschillende regels per plek op het perceel. Neem hiervoor contact op met team Omgevingsrecht via: (0411) 65 59 11 of vul het formulier informatieverzoek omgevingsrecht in. Wanneer de zorgindicatie eindigt, moet de mantelzorgwoning binnen 1 maand worden ontmanteld. Dat geldt voor bestaande bouw en nieuwbouw.

In de wet staat geen maximum voor het aantal mantelzorgwoningen op één perceel. In de meeste gevallen is er één mantelzorgwoning. Mantelzorg kost vaak veel tijd en energie. Daarom is één mantelzorgwoning meestal genoeg.

Wil je onderzoeken of jouw initiatief voldoet aan de voorwaarden? Neem dan contact op met team Omgevingsrecht via: (0411) 65 59 11 of vul het formulier informatieverzoek omgevingsrecht in.

Sinds maart 2026 heeft de gemeente Boxtel nieuw beleid voor mantelwonen binnen de bebouwde kom. Door dit beleid is het mogelijk om anderen tijdelijk te laten wonen in een legaal bijgebouw bij de woning. Dit wordt benoemd als mantelwoning. Voor een mantelwoning is een omgevingsvergunning nodig. Bekijk het overzicht van de voorwaarden waaraan een aanvraag moet voldoen. 

Als je plan voldoet aan deze voorwaarden, kan de omgevingsvergunning worden verleend voor een maximale periode van 15 jaar. Dit betekent dat de mantelwoning voor maximaal 15 jaar is toegestaan. Wil je onderzoeken of jouw initiatief voldoet aan deze voorwaarden? Neem contact op met team Omgevingsrecht. Bel (0411) 65 59 11 of vul het formulier informatieverzoek omgevingsrecht in.

Bij het conceptverzoek moet je de volgende informatie aanleveren:

• Een situatietekening waarop de hoofdwoning en de tijdelijke mantelwoning zijn aangegeven, inclusief plattegronden en gevelaanzichten van de tijdelijke mantelwoning, voorzien van afmetingen en op schaal;
• Foto’s van de beoogde tijdelijke mantelwoning;
• Een erfinrichtingsplan;
• Een onderbouwing waaruit blijkt dat het plan voldoet aan de voorwaarden zoals opgenomen in artikel 3 en artikel 9 lid 4 van de beleidsregels;
• Een verslag van de omgevingsdialoog, waarin is opgenomen dat (toekomstige) omwonenden zijn geïnformeerd over het plan, op welke manier dit is gedaan, welke reacties zijn ontvangen en hoe hiermee is omgegaan.