Boomstamkano geeft zeldzame blik in het leven van 5.300 jaar geleden

Wat nu een ogenschijnlijk eenvoudige houten plank lijkt, blijkt een bijzondere kijk in het leven van een vergeten wereld. De boomstamkano die in het najaar van 2024 is opgegraven langs de Essche Stroom bij Esch, is namelijk maar liefst 5.300 jaar oud. Dat is vastgesteld met een recente C 14-datering. Daarmee behoort dit vaartuig tot de allervroegste boten die ooit in Nederland zijn ontdekt – én is het de oudste kano van Noord Brabant. 
De kano werd ontdekt in juni 2024 tijdens een archeologisch onderzoek op de locatie van een Ruimte voor Ruimte ontwikkeling. Deze ontwikkeling is bedoeld voor  woningbouw en nieuwe natuur als onderdeel van de ecologische verbindingszone langs de Essche Stroom.

Een vaartuig uit een levendig landschap

Ruim vijf millennia geleden was de Essche Stroom al een vitale levensader in het landschap. Mensen reisden erlangs, visten er, verzamelden voedsel en trokken door het gebied op zoek naar nieuwe plekken om te wonen. De gevonden kano maakt dat leven plots weer tastbaar. Met maar een klein beetje verbeeldingskracht kan, wie goed kijkt, zich voorstellen hoe iemand in de steentijd dagenlang werkte aan het uithollen van een boomstam. En dat met eenvoudige stenen werktuigen. 
 

Waarom deze vondst bijzonder is

Niet alleen de hoge ouderdom maakt deze vondst bijzonder. De kano geeft ook inzicht in hoe de vroege bewoners van dit gebied zich verplaatsten. Het is een van de weinige  zeer oude vaartuigen die in Nederland bekend zijn. De vondst onderstreept het belang van het landschap rond de Essche Stroom waarin onze voorouders leefden.
 

De kano krijgt een tweede leven in Oertijdmuseum

Na onderzoek ligt de kano nu in een grote bak met een conserveringsmiddel (PEG), een soort plastic dat de houtcellen heel langzaam versterkt. Dat is een lang proces dat wel ongeveer twee jaar duurt. Daarna wordt de kano tentoongesteld in Het Oertijdmuseum in Boxtel, op slechts drie kilometer van de vindplaats.

Unieke open depotdag – 22 april 2026

Voor wie de kano al eerder wil zien: op woensdag 22 april 2026 organiseert Het Oertijdmuseum een eenmalige open depotdag. Bezoekers kunnen dan de kano in de conserveringstank van dichtbij bekijken. Er zijn archeologen bij aanwezig die kunnen vertellen over het onderzoek. Ook is er een demonstratie hoe vuurstenen werktuigen werden gemaakt én gebruikt zo’n 5300 jaar geleden.

Ook heeft Omroep Brabant een aflevering besteedt aan de boomstamkano: 'Oud hout' van de Kluizen van Brabant wordt uitgezonden op Omroep Brabant op 12 maart 18.00 uur.